اصول روانشناسی تمرکز در ورزش
تمرکز

اصول روانشناسی تمرکز در ورزش

[تعداد: 13    میانگین: 2.1/5]

تمرکز یکی از مهم ترین اصول مورد تاکید در روانشناسی ورزش است. بدون داشتن تمرکز موثر، ورزشکار به جای نکات حیاتی به موارد غیر مهم دقت کرده و دچار حواس پرتی می شود. برای رفع این مشکل، متخصصان تکنیک های متعددی را برای بهبود تمرکز در ورزش ابداع نموده اند. اگرچه ایجاد و توسعه تمرکز در ورزش نیاز به تلاش زیادی دارد، پس از این که فرد ورزشکار تکنیک های مربوطه را اجرا کرده و موفق به ایجاد تمرکز در ذهن خود شد، دیگر نیازی به تلاش و تقلا برای حفظ تمرکز در خود نخواهد داشت.

کانون توجه

ورزشکاران ممکن است در طول یک مسابقه مجبور شوند بارها کانون توجه خود را تغییر دهند، مانند دوربینی که کانون عدسی آن به منظور گرفتن عکس های مختلف به دفعات تغییر می کند. مثلا ممکن است فرد ورزشکار مجبور شود هو کردن جمعیت تماشاگران متخاصم را هنگام یک پرتاب آزاد تحمل کند. دو دقیقه بعد ممکن است مجبور باشد کانون توجه خود را به نقطه ای فراتر از زمین بازی منتقل کند تا صفحه تایمر مسابقه را چک کند. روانشناسی ورزش تکنیک هایی را جهت محدود کردن و گسترده کردن کانون توجه و انتقال بین این دو حالت به ورزشکاران می آموزد.

تصاویر هدایت شده

تصاویر هدایت شده فرآیند تصویرسازی بصری روال های تمرینی یا نتیجه مطلوب یک رقابت ورزشی واقعی است. در این فرآیند، مثلا ورزشکار آسیب دیده که بر روی تخت بیمارستان بستری است، به دفعات مکرر انجام پرتاب های آزاد را در ذهن خود تصویرسازی می کند تا زمانی که این کار در ذهنش ملکه شود، یا این که ورزشکار لحظه پیروزی خود در مسابقه دوی ماراتن را در ذهنش تصور می کند و با این کار اعتماد به نفس خود را افزایش می دهد. بر طبق تحقیقات صورت گرفته، این تمرین های تصویرسازی بصری در ایجاد تمرکز در ورزش و بهبود کارآیی ورزشکاران بسیار مفید و تاثیرگذار هستند.

مدیتیشن : داروی افزایش تمرکز

انجام مدیتیشن بدین صورت است که فرد در یک اتاق تاریک خالی نشسته، چشمان خود را می بندد و به شدت بر روی یک محرک مانند تنفس خود تمرکز می کند و در عین حال تمام تلاشش را می کند تا کلیه افکار خود را بلاک کند. بر طبق عقیده محققان، مدیتیشن از طریق آموزش فرد در کنترل توجه، افکار و عکس العمل های عاطفی خود، در شرایط سخت و بحرانی تمرکز را بهبود بخشیده و از شدت استرس فرد کم می کند. ورزشکاران به شدت به این مهارت های ویژه نیاز دارند تا تحت فشار تمرینات طاقت فرسا و استرس رقابت با سایر ورزشکاران و مسابقات مختلف، دوام بیاورند.

پدیده جاری شدن یا اوج عملکرد ورزشی

هنگامی که فرد ورزشکار کلیه مهارت های مختلف مربوط به تمرکز را با مهارت فرا گرفته و به سطح بهینه تمرکز دست می یابد، کارآیی او بطور موقت استادانه و بدون تلاش می شود. در این حالت گزارش های زیادی راجع به درک حس متفاوتی از زمان و سرخوشی زیاد توسط ورزشکاران ثبت شده است. حالت جاری شدن معمولا فقط توسط ورزشکارانی تجربه می شود که ساعات طولانی به انجام تمرین های مختلف کسب تمرکز در ورزش پرداخته اند.

چه عواملی منجر به از بین رفتن تمرکز در ورزش می شود؟

هنگامی که فرد ورزشکار به عوامل غیر مرتبط یا خارج از کنترل خود توجه می کند، تمرکز خود را از دست داده و دچار افت کارآیی می شود. بطور کلی، دو منشاء حواس پرتی در ورزشکاران وجود دارد: داخلی و خارجی.

حواس پرتی داخلی از درون ما، افکار، نگرانی ها و دغدغه هایمان نشات می گیرد. سه عامل اصلی حواس پرتی داخلی عبارتند از:

  • توجه کردن به اتفاقات آینده: عباراتی نظیر “اگر این پرتاب را از دست بدهم، چه می شود؟” یا “اگر هم تیمی هایم را ناامید کنم، چه اتفاقی می افتد؟” که افکاری مربوط به آینده و نگرانی منفی هستند، بر روی تمرکز ورزشکار و سطح کارآیی بهینه او تاثیر می گذارند.
  • توجه کردن به وقایع گذشته: برخی از افراد نمی توانند اتفاقات گذشته را از ذهن خود پاک کنند. تحقیقات نشان می دهند ورزشکارانی که به وقایع گذشته توجه می کنند، در مقایسه با آنهایی که بر روی زمان حال تمرکز می کنند، کارآیی پایین تری از خود به نمایش می گذارند.
  • خستگی: در کلیه رشته های ورزشی، تعامل میان تلاش ذهنی و فیزیکی منجر به بروز خستگی در ورزشکار می شود. با در نظر گرفتن تعریف تمرکز که شامل تلاش و تقلای ذهنی است، عجیب نیست که خستگی نقش مهمی در کم شدن توجه و از بین رفتن تمرکز بازی می کند. در زمین ورزش، این مساله به افت کارآیی ورزشکار می انجامد.

حواس پرتی خارجی شامل محرک هایی از محیطی می شود که ورزشکار در آن حضور دارد. این عوامل باعث انحراف فکری ورزشکار از مسایل مرتبط به سمت خود می شوند. دو عامل اصلی عبارتند از:

  • عوامل منحرف کننده بصری: یکی از جنبه های دشوار حفظ تمرکز در ورزش، میزان عوامل منحرف کننده بصری است که در محیط مسابقه وجود دارند. این عوامل همواره در رخدادهای ورزشی حاضر هستند، از جمله بنرها و پرچم ها. کوچک ترین توجهی از جانب ورزشکاران به این عوامل بصری می تواند منجر به افت کارآیی آنان در زمان مسابقه شود. برای اغلب ورزشکاران، حضور افراد آشنا در میان تماشاگران حاضر در ورزشگاه، یکی از قدرتمندترین عوامل منحرف کننده بصری است. صفحه نمایشگر اسامی و امتیازات ورزشکاران نیز یکی دیگر از نمونه های این عوامل است.
  • عوامل منحرف کننده سمعی: این عوامل در محیط مسابقات ورزشی بسیار رایج هستند، به عنوان مثال سر و صدای تماشاچیان، هواپیماهایی که در بالای سالن ورزشی پرواز می کنند (مانند مسابقات تنیس آزاد آمریکا)، تلفن های همراه، صدای سخنگوی ورزشگاه و دستگاه های الکترونیکی که به صورت مداوم در حال تولید صدا هستند.

 

نویسنده تیم تولید محتوا

مطالعه شریف بزرگ‌ترین سایت آموزش آنلاین در حوزه‌های مدیریت فردی، مهارت‌های فوق ضروری تندخوانی، تقویت حافظه، آموزش زبان انگلیسی، روش مطالعه، تمرکز… از سال ۱۳۹۰ فعالیت می‌کند و افتخار همکاری با مجموعه ارزشمند جهاد دانشگاهی صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی شریف، نهاد کتابخانه‌های کل کشور، شهرداری تهران و صدها مجموعه دانشگاهی را در رزومه خو د دارد.

مطالب مرتبط با این موضوع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *