۲۰ راهکار افزایش اعتماد به‌ نفس در نوجوانان

افزایش اعتماد به‌ نفس در نوجوانان

دوره نوجوانی، دوره حساسی از زندگی است که فرد در آن دوره هنوز بزرگ نشده است اما کودک هم نیست؛ در حقیقت دوره‌ای بین کودکی و بزرگسالی است. بیشتر نوجوانان در این دوره خجالتی، کم‌حرف، آشفته، بی‌ثبات و حساس می‌شوند و به علت سردرگمی زیاد مدام به دنبال هویت خود می‌گردند. نیازهای اساسی هر نوجوان شادی، موفقیت و رسیدن به اهداف بدون احساس ترس است؛ که بیشتر از هر کس والدین آن‌ها باید به این نیازها توجه کنند. اگر به نیازهای نوجوانان پاسخ درستی داده شود، آرامش درونی به دست می‌آورند؛ اما اگر پاسخ درستی به این نیازها داده نشود، شخصیت منزوی پیدا می‌کنند و دچار افسردگی و عدم اعتماد به‌ نفس می‌شوند. 

مشاوران می‌گویند بیشتر رفتارهای پرخطر نوجوانان مانند پرخاشگری، اضطراب، بزهکاری، مصرف سیگار و… به علت کمبود اعتماد به‌ نفس در آن‌ها است؛ اما اگر نوجوانان اعتماد به‌ نفس بالایی داشته باشند، در شرایط مختلف زندگی بسیار موفق‌تر و کارآمدتر عمل می‌کنند. اعتماد به‌ نفس نقش مهمی در زندگی همه نوجوانان دارد؛ به همین علت ما در این مقاله به راهکارهای افزایش اعتماد به‌ نفس در نوجوانان و نقش والدین آن‌ها در این زمینه می‌پردازیم.

سرفصل‌های ارائه شده در این مقاله عبارت‌اند از:

  • تعریف اعتماد‌ به‌ نفس
  • تقویت اعتماد‌ به‌ نفس در نوجوانان
  • نشانه‌های اعتماد‌به‌نفس بالا در نوجوانان
  • نقش والدین در اعتماد‌ به‌ نفس نوجوانان
  • راهکارهای افزایش اعتمادبه‌نفس در نوجوانان

 

تعریف اعتماد به‌ نفس

یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت و رشد فردی، اعتماد به‌ نفس است. اعتمادبه‌نفس بر نحوه عملکرد فرد در مقابل دیگران تاثیر می‌گذارد؛ بازتاب عملکرد فرد را به خوبی نشان می‌دهد و نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت او دارد. اگر بخواهیم اعتمادبه‌نفس را به طور خلاصه تعریف کنیم، می‌گوییم اعتمادبه‌نفس احساسی است که ما به خودمان داریم.

برای تقویت اعتماد به‌ نفس در نوجوانان، والدین مهم‌ترین نقش را دارند.

تقویت اعتمادبه‌نفس در نوجوانان

تقویت اعتمادبه‌نفس در نوجوانان باید از ابتدای دوران نوجوانی، یعنی از حدود ۱۰ سالگی انجام شود. همه نوجوانان پس از دوره کودکی، تصور می‌کنند بزرگ شده‌اند؛ اما مشکل این است که خود را بزرگتر از چیزی که هستند می‌بینند. اگر والدین با آن‌ها مانند کودکان رفتار کنند آن‌ها اعتماد به‌ نفس خود را از دست می‌دهند؛ به همین علت برای تقویت اعتماد به‌ نفس در نوجوانان، والدین مهم‌ترین نقش را دارند.

نشانه‌های اعتماد به‌ نفس بالا در نوجوانان

نوجوانی که اعتمادبه‌نفس بالایی دارد، در انجام کارهای خود مستقل عمل می‌کند؛ به شخص دیگری تکیه نمی‌کند؛ مسئولیت‌پذیر است؛ هنگام قرار گرفتن در جمع افراد غریبه و ناشناس احساس ترس نمی‌کند؛ گوشه‌گیر نیست؛ نظرات خود را به راحتی بیان می‌کند؛ به توانایی‌های خود افتخار می‌کند؛ به راحتی از نظرات و عقاید خود دفاع می‌کند و اگر شکست خورد، آن را می‌پذیرد و با قدرت بیشتری برای جبران آن سعی می‌کند.

نشانه‌های اعتماد به‌ نفس بالا در نوجوانان

نشانه‌های کمبود اعتمادبه‌نفس در نوجوانان

کمبود اعتمادبه‌نفس در نوجوانان نشانه‌های روحی و جسمی زیادی دارد؛ برخی از این نشانه‌ها عبارت‌اند از:

  • نشانه‌های جسمی: لب‌های آویزان، لرزش خفیف دست‌ها، چهره پژمرده و غمگین، چشم‌های غمگین، صدای ضعیف و لرزان، ظاهر نامرتب و شلخته، کمرو، پرخاشگر، مغرور، تشنه تحسین شدن توسط دیگران و غیره.
  • نشانه‌های روحی: بخل و حسادت، همیشه مشکوک بودن، نگران بودن، عدم احساس شایستگی و…

نقش والدین در اعتماد به‌ نفس نوجوانان

والدین با حمایت‌های خود نقش مهمی در ایجاد اعتماد به‌ نفس نوجوانان دارند. رفتار و گفتار والدین در شرایط مختلف تاثیر زیادی بر احساس اعتمادبه‌نفس نوجوانان دارد. اگر والدین به فرزندان خود بها ندهند نمی‌توان انتظار داشت که افراد دیگر جامعه به آن‌ها بها دهند.

راهکارهای افزایش اعتمادبه‌نفس در نوجوانان

مشاورین برای افزایش اعتماد به‌ نفس در نوجوانان راهکارهایی به والدین ارائه می‌کنند. برخی از این راهکارها عبارت‌اند از:

۱- با فرزند خود با احترام رفتار کنید

باید بدانید زمانی که فرزند شما به دوره نوجوانی رسیده است، دیگر کودک نیست و مانند هر فرد بزرگسال دیگری شایسته احترام است. بهتر است همیشه او را با احترام خطاب کنید و از لحن اهانت‌آمیز و تحقیر‌کننده استفاده نکنید. با این کار او خود را بزرگ می‌بیند و احساس رضایت از خود می‌کند.

۲- از فرزند خود زیاد انتقاد نکنید

انتقاد کردن زیاد،‌ اعتمادبه‌نفس نوجوانان را سرکوب می‌کند. اگر فرزند شما چیزی می‌خواهد اما شما آن را نمی‌پسندید، با او درباره این موضوع صحبت کنید. زمانی که از نوجوانان زیاد انتقاد می‌کنید، آن‌ها فکر می‌کنند مورد تمسخر قرار گرفته‌اند و شما از وجود آن‌ها خجالت می‌کشید. پس زمان انتقاد به لحن خود دقت کنید.

۳- از فرزند خود تعریف کنید

زمانی که از فرزند خود به خاطر کارهای خوبی که انجام می‌دهد تعریف می‌کنید، اعتمادبه‌نفس او را بالا می‌برید. او با این کار برای تکرار کارهای خوب خود تشویق می‌شود. بهتر است احساسات خود را ابراز کنید تا فرزند شما بداند که به وجود او افتخار می‌کنید.

۴- فرزند خود را تشویق کنید

اجازه دهید تا فرزند شما به فعالیت‌های مورد‌ علاقه خود بپردازد، سعی کنید در این راه او را تشویق و حمایت کنید. این فعالیت‌ها فرصت خوبی را برای موفقیت، شکست و سنجش اعتمادبه‌نفس او فراهم می‌کند. همچنین روحیه او برای انجام فعالیت‌ها بالا می‌رود و یاد می‌گیرد که برای انجام دادن کارها با دیگران همکاری داشته باشد.

۵- مهارت‌های دوست‌یابی را به فرزند خود آموزش دهید

همه ما می‌دانیم که نمی‌توانیم فرزندان خود را برای انتخاب دوست مجبور کنیم؛ اما می‌توانیم مواردی مانند احترام به یکدیگر و درک متقابل روابط را به آن‌ها آموزش دهیم. به فرزند خود بیاموزید که دوستان خوب و بد خود را تفکیک کند؛ زیرا این دوستان روی اعتماد به‌ نفس او تاثیر زیادی دارند.

به فرزند خود تکنیک‌های افزایش تمرکز را آموزش دهید و به آن‌ها بگویید روی توانایی‌های خود تمرکز بالایی داشته باشند.

۶– به او بیاموزید روی توانایی‌های خود تمرکز کند

به فرزند خود تکنیک‌های افزایش تمرکز را آموزش دهید و به آن‌ها بگویید روی توانایی‌های خود تمرکز بالایی داشته باشند. توجه داشته باشید که هیچ‌گاه آن‌ها را با دوستان و همسالان آن‌ها در فامیل یا آشنایان مقایسه نکنید؛ زیرا مقایسه باعث چشم‌ و‌ هم‌چشمی و کاهش اعتماد‌ به‌ نفس می‌شود. به او بیاموزید که نقاط قوت خود را پیدا کند و از آن‌ها برای پیشرفت خود استفاده کند؛ او باید بداند بهترین رقیب او در این راه خودش است.

همچنین بخوانید: «هشت راه برای افزایش تمرکز روی کاری که انجام می‌دهید»

۷– به فرزند خود بیاموزید از برخی اتفاقات ساده زندگی گذر کنند

برخی از نوجوانان به علت رقابت زیاد با دوستان و همسالان خود تحت فشار قرار می‌گیرند. نوجوانان دوست دارند شبیه افرادی که برای خود الگو قرار داده‌اند باشند؛ اما اگر در این راه شکست بخورند، اعتماد به‌ نفس آن‌ها کاهش می‌یابد. در این مواقع سعی کنید با فرزند خود صحبت کنید و بگویید موضوعی که به خاطر آن درگیر شده است به اندازه سلامت جسم و روح او مهم نیست.

افزایش اعتماد به نفس به کمک تمرکز۸- به فرزند خود بیاموزید روحیه قوی داشته باشد

نوجوانان باید بتوانند در مقابل سختی‌های زندگی و اتفاقات آزاردهنده آن صبوری کنند؛ زیرا این موارد اعتماد به‌ نفس او را کاهش می‌دهند. همچنین باید بتوانند احساسات منفی خود را کنترل کنند و اجازه ندهند که دیگران با مسخره کردن آن‌ها، اعتماد به‌ نفس آن‌ها را کاهش دهند.

۹- از مشاوره کمک بگیرید

زمانی که احساس می‌کنید کمبود اعتماد به‌ نفس روی روابط اجتماعی فرزند شما تاثیر منفی گذاشته است،‌ بهتر است با مشاوره گرفتن از فرد آگاه و با تجربه به او کمک کنید. او می‌تواند با ارائه راه‌حل‌ها و تکنیک‌های روانشناسی به نوجوان شما کمک کند.

۱۰- از فرزند خود حمایت کنید

شاید متوجه نباشید اما بیشتر رفتارهای شما، حتی کوچکترین کارهای روزمره تاثیر زیادی در شکل‌گیری اعتماد به‌ نفس نوجوان شما دارد. او باید بداند که شما در همه شرایط حامی و پشتیبان او هستید؛ زمانی که به این باور برسد با قدرت و اعتمادبه‌نفس بیشتری در همه مراحل زندگی گام برمی‌دارد.

۱۱- به او بیاموزید روحیه خودباوری را در خود تقویت کند

زمانی که یک نوجوان در حال انجام یک فعالیت است، اگر نتواند آن را به خوبی انجام دهد احساس شکست و ناامیدی می‌کند. برای مثال نوجوانی که در ریاضیات ضعیف است تصور می‌کند فرد باهوشی نیست؛ پس به جای اینکه او را احمق خطاب کنید، به او آموزش دهید تا بتواند مهارت‌های اندک خود را نیز رشد و بهبود دهد.

۱۲- به جای نتیجه کار، از تلاش‌ها و زحمات او تعریف کنید

زمانی که فرزند شما در امتحان نمره کامل می‌گیرد، به جای اینکه او را به خاطر نمره تحسین کنید، از او به خاطر تلاش‌هایی که کرده است قدردانی کنید. یک نوجوان نمی‌تواند همیشه نتایج کار خود را تحت کنترل داشته باشد، اما می‌تواند تلاش‌های خود را کنترل کند. پس اگر از نتایج کار او قدردانی کنید ممکن است در صورت شکست اعتمادبه‌نفس خود را از دست دهد. به او بیاموزید مهم این است که او نهایت تلاش‌های خود را انجام دهد؛ حتی اگر موفق نشود.

۱۳- مهارت‌های استدلالی را به نوجوان خود آموزش دهید

اگر نوجوان مهارت‌های استدلالی بالایی داشته باشد، زمانی که برای او سوالی پیش می‌آید به راحتی سوال می‌پرسد، نیازهای خود را تقاضا می‌کند و مشکلات خود را به راحتی رفع می‌کند.

۱۴- فرزند خود را برای کشف فرصت‌های جدید، تشویق کنید

فرزند خود را تشویق کنید تا کارها و فعالیت‌های جدید را یاد بگیرد و امتحان کند. او با این کار می‌تواند استعدادهای خود را کشف کند و اعتمادبه‌نفس خود را بالا ببرد. بیشتر نوجوانان به علت کمال‌گرایی از شکست می‌ترسند و نمی‌خواهند خجالت‌زده شوند؛ اما اگر والدین به آن‌ها آموزش دهند که فعالیت‌های مختلف را امتحان کنند، علاوه بر کشف استعدادها باعث افزایش اعتماد به‌ نفس در آن‌ها نیز می‌شوند.

نوجوانان اعتمادبه‌نفس را از رفتارهای والدین یاد می‌گیرند، نه از حرف زدن آن‌ها؛ پس با رفتارهای خود برای فرزندانتان الگوی شجاعت و اعتمادبه‌نفس باشید.

۱۵- برای او الگوی اعتمادبه‌نفس خوبی باشید

نوجوانان اعتمادبه‌نفس را از رفتارهای والدین یاد می‌گیرند، نه از حرف زدن آن‌ها؛ پس با رفتارهای خود برای فرزندانتان الگوی شجاعت و اعتمادبه‌نفس باشید. به آن‌ها نشان دهید که دوستشان دارید و با تعریف کردن کارهایی که با شجاعت و اعتمادبه‌نفس بالا در زندگی خود انجام داده‌اید، باعث افزایش اعتمادبه‌نفس آن‌ها شوید.

الگوی مناسب برای افزایش اعتماد به نفس۱۶- برای فرزند خود در یک چهارچوب سالم، عزت‌نفس ایجاد کنید

برای مثال اگر نوجوان شما در مکان‌هایی مانند فضای مجازی به دنبال تعریف و تحسین است تا اعتمادبه‌نفس خود را بالا ببرد، در موقعیت نامناسبی قرار دارد؛ زیرا این موارد در طولانی مدت باعث کاهش اعتمادبه‌نفس او می‌شوند. به نوجوان خود کمک کنید تا در یک چهارچوب سالم و پایدار برای خود عزت‌ نفس ایجاد کند و به ارزش‌های زندگی خود پایبند باشد. او باید بداند اخلاق و رفتار زیبا خیلی بهتر از ظاهر زیبا است.

۱۷- بین آزادی دادن و راهنمایی دادن به فرزند خود تعادل برقرار کنید

زمانی که روی تمام کارها و رفتارهای فرزند خود کنترل دارید، به او اجازه نمی‌دهید که مستقل باشد. باید سعی کنید بین آزادی دادن و راهنمایی دادن تعادل برقرار کنید. به نوجوان خود فرصت دهید تا چیزهایی که یاد‌ گرفته است را تمرین کند؛ حتی اگر اشتباه کند. او از اشتباهات خود درس می‌گیرد و با این کار اعتمادبه‌نفس او نسبت به توانایی‌هایش بالا می‌رود و در آینده نیز انتخاب‌های سالمی خواهد داشت.

۱۸- به او کمک کنید تا نسبت به خودش احساس خوبی داشته باشد

اگر نوجوان شما مدام فکر کند که زشت است یا کسی او را دوست ندارد، به خودش احساس بدی پیدا می‌کند. به او بیاموزید تا درباره خود درست فکر کند و خودش را دوست داشته باشد. برای مثال اگر او می‌گوید من امتحان خود را بد دادم پس خیلی احمق هستم؛ به او بیاموزید به جای این حرف بگوید اگر بیشتر تلاش می‌کردم، نمره بهتری به دست می‌آوردم.

۱۹- به فرزند خود بیاموزید با ترس‌‌های خود روبه‌رو شود

به نوجوان خود بگویید تنها راه غلبه بر ترس، روبه‌رو شدن با آن است. به او بگویید اگر بترسد هیچ‌گاه نمی‌تواند موفق شود اما زمانی که بر ترس‌های خود غلبه می‌کند با موفقیت‌های پی‌درپی اعتماد به‌ نفس بالاتری خواهد داشت.

۲۰- به او نه گفتن را بیاموزید

به نوجوان خود بگویید زمانی که نمی‌خواهد کاری را انجام دهد، به راحتی «نه» بگوید. با این کار اجازه سواستفاده به هیچ کس را نمی‌دهد و اعتمادبه‌نفس بالاتری نیز خواهد داشت.

نتیجه‌گیری

در این مقاله نشانه‌های اعتمادبه‌نفس در نوجوانان، نشانه‌های کمبود و راه‌های افزایش آن را بررسی کردیم. تقویت اعتمادبه‌نفس در نوجوانان باید از ابتدای دوران نوجوانی، یعنی از حدود ۱۰ سالگی انجام شود. همه نوجوانان پس از دوره کودکی، تصور می‌کنند بزرگ شده‌اند؛ اما مشکل این است که خود را بزرگتر از چیزی که هستند می‌بینند. اگر والدین با آن‌ها مانند کودکان رفتار کنند آن‌ها اعتماد به‌ نفس خود را از دست می‌دهند؛ به همین علت برای تقویت اعتماد به‌ نفس در نوجوانان، والدین مهم‌ترین نقش را دارند.

همچنین بخوانید: «۱۰ مرحله برای افزایش اعتماد به نفس که کسی آن را به شما نمی‌گوید!»

به این نوشته امتیاز دهید
[تعداد: 1    میانگین: 5/5]

یک پاسخ به “۲۰ راهکار افزایش اعتماد به‌ نفس در نوجوانان”

  1. مهرنوش گفت:

    مقاله عالی بود .
    به جواب تعدادی از سوالهام رسیدم .
    تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *