بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت چیست؟

حافظه کوتاه‌مدت شما جایی است که به‌طور موقت معمولا ۱۵ تا ۳۰ ثانیه، کمی اطلاعات در آن ذخیره می‌کنید. شما از حافظه کوتاه‌مدت خود برای انجام کارهایی مانند ذخیره کردن موقت یک شماره تلفن استفاده می‌کنید تا زمانی که بتوانید آن را بنویسید یا برای یادآوری ماجرا بخواهید آن را در مکالمه‌ای بکار ببرید.

این نوع اطلاعات به‌سرعت ناپدید می‌شوند، مگر اینکه دلیلی برای حفظ آن داشته باشید. حافظه کوتاه‌مدت شما همانند یک فیلتر عمل می‌کند و تصمیم می‌گیرد که چه چیزی ارزش حفظ کردن دارد و چه چیزی باید از بین برود. قطعا لازم نیست جزئیات هر چیزی را که تابه‌حال برای شما اتفاق افتاده است به خاطر بسپارید. حذف اطلاعات بی‌فایده، مغز شما را از غرق شدن در اندیشه نجات می‌دهد.

وقتی نام فردی را فراموش می‌کنید یا نمی‌توانید به خاطر بیاورید که ناهار چه غذایی خورده‌اید، بسیار نا‌امید می‌شوید. تابه‌حال شده که وارد یکی از اتاق‌های خانه شوید، اما به یاد نیاورید که چه‌کاری در این اتاق داشته‌اید؟ یا وارد فروشگاهی می‌شوید و خرید می‌کنید بدون اینکه به خاطر بیاورید که برای خرید چه چیزی وارد فروشگاه شده‌اید.

این موارد نشان‌دهنده ضعف حافظه کوتاه‌مدت شما است. درواقع حواس‌پرتی، عدم‌تمرکز و ضعیف بودن عضله حافظه می‌توانند علل ضعف حافظه کوتاه‌مدت باشند. قطعا با بالا رفتن سن، این مسئله حادتر می‌شود؛ اما افرادی که با این مشکل مواجه می‌شوند، در هر سنی باید با فراموشی مبارزه کنند.

اما بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت چیست؟ خبر خوب این است که محققان روش‌های ساده‌ای را برای بهبود و درمان حافظه کوتاه‌مدت پیداکرده‌اند.

سرفصل‌های عنوان‌شده در این مقاله عبارت‌اند از:

  • علل ضعف حافظه کوتاه‌مدت
  • راهنمایی‌هایی برای درمان حافظه کوتاه‌مدت
  • بازی تقویت حافظه کوتاه‌مدت

علل ضعف حافظه کوتاه‌مدت

راه های تقویت حافظه کوتاه‌مدت چیست؟

بسیاری از مردم در مورد کاهش حافظه و مهارت تفکر خود نگران هستند؛ اما چه چیزی باعث می‌شود که بعضی افراد در طول زمان حافظه خود را از دست بدهند، درحالی‌که دیگران از حافظه خوبی برخوردارند؟ اگرچه ژن‌ها در قدرت حافظه کوتاه‌مدت ما نقش دارند؛ اما مدل سبک زندگی، در تقویت حافظه بسیار موثر است.

زمانی که فردی از دست رفتن حافظه کوتاه‌مدت خود را تجربه می‌کند، می‌تواند اتفاقات مربوط به ۲۰ سال قبل را به یاد بیاورد اما از یادآوری جزئیات دقیق مربوط به ۲۰ دقیقه پیش عاجز است. روش‌های درمان حافظه کوتاه‌مدت، به عواملی که سبب آسیب آن شده‌اند بستگی دارند. در ادامه چند مورد از علل ضعف حافظه کوتاه‌مدت را بیان می‌کنیم:

  1. آنوریسم مغزی، ممکن است سبب از دست رفتن حافظه کوتاه‌مدت و همچنین از دست رفتن حافظه بلند‌مدت شود. طبق تحقیقات صورت گرفته توسط بنیاد آنوریسم مغز (BAF)، آنوریسم از لکه‌های برافروخته‌ای بر دیواره شریان‌های مغز، ایجاد می‌شوند. آنوریسم­‌های مغزی همیشه پاره نمی‌شوند؛ اما زمانی که فعال شوند می‌توانند سبب خونریزی در محفظه اطراف مغز شوند. استخری از لکه‌های خون، فشار مغز را افزایش می‌دهد و می‌تواند سبب تحریک، آسیب رساندن یا نابودی سلول‌های مغزی شود؛ همچنین ممکن است مشکلاتی را در عملکرد جسمی و توانایی ذهنی به وجود آورد. در ۳۰ درصد از موارد آنوریسم مغزی، مشکلات حافظه با گذشت زمان برطرف شده‌اند؛ اما بهبود این مشکل، ممکن است تا چند هفته طول بکشد. 
  2. تومور مغزی ممکن است حافظه را تحت تاثیر قرار دهد. طبق تحقیقات صورت گرفته در این زمینه، مشخص‌شده است که درمان سرطان، صدمات روحی، آسیب مغزی، عفونت‌های مغزی و سکته مغزی ممکن است باعث از دست رفتن حافظه کوتاه‌مدت یا ضعف حافظه کوتاه‌مدت شوند. همچنین کمبود رسیدن اکسیژن به مغز می‌تواند حافظه کوتاه‌مدت را تحت تاثیر قرار دهد. 
  3. سوء‌مصرف الکل و مواد مخدر، ترس، اضطراب و دیگر صدمات روحی به مغز می‌توانند بر حافظه کوتاه‌مدت تاثیر بگذارند و دلیل ضعف حافظه کوتاه‌مدت باشند. 
  4. بیماری‌هایی مانند تشنج، صرع، جراحی بایپس قلبی و افسردگی می‌توانند علل ضعف حافظه کوتاه‌مدت باشند. 
  5.  فردی که قربانی یک جرم خشونت‌آمیز شده‌، تصادف کرده یا شاهد حادثه‌ای بوده است، ممکن است حافظه کوتاه‌مدت او تحت تاثیر قرار گیرد و ضعیف شود.

 

ضعف حافظه کوتاه‌مدت به دلایل زیادی وابسته است که بعضی از آن‌ها تحت تاثیر بیماری‌های روحی و جسمی و برخی دیگر مربوط به آسیب‌ها یا سایر عوامل بیرونی هستند.

 

 راهنمایی‌هایی برای درمان حافظه کوتاه‌مدت

تقویت حافظه کوتاه‌مدت با تغذیه مناسب

از دست دادن حافظه کوتاه‌مدت می‌تواند ناخوشایند، خسته‌کننده و شرم‌آور باشد؛ پس سعی کنید از این اتفاق جلوگیری کنید. روش‌های اثبات‌شده زیادی برای بهبود سلامت مغز و در‌نتیجه درمان حافظه کوتاه‌مدت وجود دارند، مانند:

  • رعایت رژیم غذایی سالم حاوی غذاهای ارگانیک و بدون قند: چاقی یکی از علل ضعف حافظه در جوانان شناخته‌شده است. رژیم غذایی مدیترانه‌ای، یک برنامه غذایی سالم برای بهبود کلی سلامتی، رسیدن به وزن مطلوب و بهبود حافظه است. همچنین مصرف برخی مواد غذایی خاص، باعث تقویت حافظه کوتاه‌مدت می‌شود؛ برای مثال شکلات تلخ بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت است. مطالعات نشان داده‌اند که نوشیدن دو فنجان شکلات داغ سبب افزایش جریان خون در مغز، به مدت ۲ تا ۳ ساعت می‌شود و می‌تواند حافظه کاری را تا ۳۰ درصد افزایش دهد. زنجبیل یک ادویه محرک و مکمل است که در طب سنتی برای درمان حافظه و زوال عقل استفاده می‌شود. نوشیدنی‌های کافئین­‌دار نیز سبب بهبود حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌شوند و زمان واکنش آن‌ها را بهبود می‌بخشند. دهیدارته‌شدن بدن سبب کاهش انقباض مغزی می‌شود و می‌تواند بر حافظه کوتاه‌مدت، تمرکز و هوشیاری فرد تاثیر بگذارد. شکر سفید، از جمله مواد غذایی است که موجب التهاب مغز، آسیب نورون‌ها و تغییر الگوهای مغز می‌شود. یکی دیگر از علل ضعف حافظه در جوانان دیابت است؛ مصرف مواد قندی سبب افزایش قند خون می‌شود و حافظه کوتاه‌مدت، هوشیاری و خلق‌وخوی شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. محققان به‌شدت به این مسئله مشکوک هستند که شکر، علت اصلی آلزایمر است. 
  • داشتن خواب کافی، ورزش و تحریک ذهنی: عدم‌کیفیت خواب سبب کاهش حافظه، خلاقیت و توجه فرد می‌شود. ۸ ساعت خواب شبانه، برای سلامتی و بهبود عملکرد مغز ضروری است. فردی که به آپنه خواب مبتلاست، به دلیل این که در طول خواب، مغز او اکسیژن کافی دریافت نمی‌کند؛ سلول‌های مغزی او در مناطقی که خاطرات کوتاه‌مدت ذخیره می‌شوند، از بین می‌روند. ۲۰ دقیقه فعالیت بدنی در روز، می‌تواند سبب بهبود عملکرد حافظه شود و در درمان حافظه کوتاه‌مدت موثر باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که پیاده‌روی در طبیعت می‌تواند حافظه کوتاه‌مدت را بهبود دهد. یک جلسه ۲۰ دقیقه‌ای یوگا نیز تاثیر قابل‌توجهی بر حافظه دارد و می‌تواند بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت باشد.

تأثیر ورزش در درمان حافظه کوتاه مدت

  • اجتناب از استرس و مصرف مواد مخدر: استرس عملکرد و ساختار مغز را تغییر می‌دهد و حافظه کوتاه‌مدت را مختل می‌کند. بنابراین برای جلوگیری از ضعف حافظه کوتاه‌مدت خود، باید برای کنترل استرس خود اقداماتی مانند مدیتیشن انجام دهید. طبق تحقیقات صورت گرفته در ایالات‌متحده آمریکا، علل ضعف حافظه در جوانان و افزایش خطر ابتلا به آلزایمر به عواملی مانند افسردگی و مصرف سیگار مرتبط است. 
  • مصرف مکمل‌های مناسب: منیزیم ازجمله مکمل‌های غذایی است که سبب بهبود حافظه کوتاه‌مدت و یادگیری ذهن می‌شود. توجه داشته باشید که مکمل‌های منیزیم مانند سولفات‌منیزیم، اگرچه برای چربی‌سوزی شکم عالی هستند؛ اما ممکن است برای مغز شما مضر باشند. DHA یک ماده ضروری در اسید چرب امگا۳ است که برای ساخت سلول‌های مغزی بسیار مفید است و کمبود آن در مغز، یکی از علل ضعف حافظه در جوانان است. روغن ماهی، منبع خوبی از DHA است که ۲۳ درصد سبب بهبود یادگیری در جوانان می‌شود. کورکومین ترکیب اصلی در زردچوبه هندی است که منجر به بهبود حافظه یادگیری به‌ویژه در سالمندان می‌شود. جینسینگ آمریکایی از دیگر مکمل‌هایی است که می‌تواند به‌سرعت منجر به بهبود و درمان حافظه کوتاه‌مدت شود. نیکوتین از دیگر مکمل‌هایی است که سبب بهبود عملکرد و درمان حافظه کوتاه‌مدت می‌شود؛ البته نه از طریق استعمال دخانیات.

اگرچه صدها مکمل برای بهبود عملکرد مغز وجود دارند؛ اما تنها چند مورد از آن‌ها مانند منیزیم، کورکومین و DHA به‌عنوان بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت مؤثر هستند.

بازی تقویت حافظه کوتاه‌مدت

علاوه بر غذاها، مکمل‌ها و عادت‌های سبک زندگی که در بهبود عملکرد مغز به شما کمک می‌کنند، راه‌های دیگری نیز وجود دارند که به‌طور خاص سبب تقویت حافظه کوتاه‌مدت می‌شوند.

در‌واقع با از بین بردن عواملی که مانعی برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت هستند، می‌توانید از تکنیک‌هایی برای بهبود حافظه کوتاه‌مدت استفاده کنید و حافظه خود را برای بهتر کار کردن تربیت کنید. روش‌های زیر را برای تمرین عضله حافظه خود انجام دهید تا در یک هفته تقویت حافظه کوتاه مدت خود را مشاهده کنید:

تقویت حافظه کوتاه‌مدت با جویدن آدامس

  1. جویدن آدامس به هنگام یادگیری: نتایج تحقیقات انجام شده در انگلستان نشان می‌دهد که جویدن آدامس هنگام مطالعه، تا ۲۴ درصد در یادآوری فوری کلمه و ۳۶ درصد در یادآوری با تاخیر، موثر بوده است. جویدن آدامس، فعالیت هیپوکامپ مغز را افزایش می‌دهد و یک بازی برای تقویت حافظه محسوب می‌شود. 
  2. حرکت چشم از سمتی به سمت دیگر: شاید احساس کنید که این حرکت بیهوده است، اما این عمل جانبی می‌تواند به تحریک حافظه کمک کند؛ زیرا حرکات افقی چشم به فعال شدن دو نیمکره چپ و راست مغز و پیوند آن‌ها کمک می‌کند. یک مطالعه نشان داده است که عملکرد مغز افرادی که هر روز صبح ۳۰ ثانیه چشمان خود را به چپ و راست حرکت می‌دهند، به‌طور متوسط ۱۰ درصد افزایش‌ می‌یابد. 
  3. دست خود را مشت کنید: مشت کردن دست، نوع دیگری از بازی تقویت حافظه کوتاه‌مدت است. به‌طورمعمول زمانی که استرس دارید یا عصبانی می‌شوید مشت خود را محکم می‌فشارید. گره کردن مشت سبب بهبود عملکرد حافظه می‌شود و احتمال یادآوری را افزایش می‌دهد. برخی از متخصصان معتقدند که مشت کردن دست‌­ها در یکدیگر برای ذخیره خاطره در حافظه و یادآوری آن بسیار موثر است؛ زیرا باعث فعال شدن منطقه مغزی مرتبط با حافظه می‌شود. کافی است ۴۵ ثانیه مشت خود را در هم نگه‌دارید. 
  4. استفاده از فونت‌های غیرمعمول: تغییر فونت نمونه­ دیگری از بازی تقویت حافظه کوتاه‌مدت است؛ زیرا تمرکز برای خواندن نوشته‌ای که فونتی متفاوت دارد دشوار است. افزایش تمرکز برای خواندن یک موضوع، سبب می‌شود چیزی که خوانده‌اید را به خاطر بسپارید. 
  5. خندیدن: خندیدن یک بازی تقویت حافظه کوتاه‌مدت است که سبب بهبود عملکرد حافظه می‌شود. در یک مطالعه تحقیقاتی، بعد از تماشای یک ویدیوی خنده‌دار، سطح کورتیزول افراد کاهش‌ یافت؛ ازآنجایی‌که این هورمون با استرس مرتبط است، لذا تاثیر منفی بر عملکرد مغز می‌گذارد. خندیدن می‌تواند میزان این هورمون را در مغز کاهش دهد و برای سلامت کلی مغز مفید باشد. 
  6. صاف نشستن و صاف ایستادن: مطالعات نشان می‌دهد که وضعیت ایستادن یا نشستن می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بر حافظه تاثیر بگذارد. زمانی که با چشم به پایین نگاه می‌کنید، این احتمال وجود دارد که توانایی یادآوری خاطرات برایتان دشوار باشد. اگر امتحان کنید، متوجه می‌شود که خم شدن می‌تواند بر خلق‌وخوی شما نیز تاثیر بگذارد. اگر هنگام نشستن یا ایستادن مستقیم چانه خود را بالا بگیرید، در این صورت تقریبا غیر‌ممکن است که خاطرات منفی را به یاد بیاورید. نشستن مستقیم می‌تواند جریان خون را تا ۴۰ درصد افزایش دهد.

  7. مدیتیشن کنید: تحقیقات نشان می‌دهند که حتی کسانی که هیچ تجربه‌ای در مدیتیشن ندارند، با این کار می‌توانند در هشت هفته حافظه خود را بهبود دهند. مدیتیشن منظم، بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت است و توانایی شما را برای تمرکز افزایش ‌می‌دهد؛ زیرا مدیتیشن به‌طور قابل‌توجهی سبب افزایش جریان خون در مغز می‌شود و مکانیسم ذخیره‌سازی را افزایش می‌دهد.

تاثیر مدیتیشن بر حافظه کوتاه‌مدت

انسان‌ها دارای انعطاف‌پذیری مغزی هستند و می‌توانند در هر سنی مغز خود را بهبود دهند. یادگیری یک مهارت جدید، می‌تواند مسیرهای عصبی جدیدی را در مغز ما برقرار کند؛ درحالی‌که کهولت سن و پیری سبب تضعیف مسیرهای عصبی خاص و کاهش توانایی حافظه می‌شود. آنوریسم مغزی، تومور، سرطان و سکته مغزی از مهم‌ترین دلایل ضعف حافظه کوتاه‌مدت به شمار می‌آیند. 

چاقی، دیابت، مصرف دخانیات و افسردگی نیز از علل ضعف حافظه در جوانان شناخته‌ شده‌اند. داشتن خواب کافی و ورزش منظم، می‌تواند در درمان ضعف حافظه کوتاه‌مدت موثر باشد. مواد غذایی سالم مانند شکلات تلخ، زنجبیل و مکمل­ها می‌توانند بهترین دارو برای تقویت حافظه کوتاه‌مدت باشند. 

به کمک بازی‌های تقویت حافظه کوتاه‌مدت، مانند جویدن آدامس به هنگام یادگیری، مشت کردن، حرکت دادن چشم به چپ و راست، خندیدن و مدیتیشن می‌توان عملکرد مغز را بهبود داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *