تکنیک‌های دستیابی به تمرکز ذهن برای درس خواندن

مهم نیست که در حال مطالعه زیست‌شناسی باشید یا بیلیارد بازی کنید؛ هنر تمرکز کردن به معنی حفظ مداوم تمرکز ذهن روی فعالیت در حال انجام و نادیده گرفتن سایر افکار و عوامل حواس‌پرتی است.

توانایی تمرکز ذهن برای درس خواندن یکی از عوامل تعیین‌کننده برتری دانش‌آموزان و دانشجویان در رقابت با یکدیگر است. همه انسان‌ها این توانایی مغزی را دارند که گاهی‌اوقات هنگام انجام برخی از کارها تمرکز خود را حفظ کنند؛ مانند زمانی که در کاری که از آن لذت می‌برید غرق می‌شوید؛ هنگام ورزش، نواختن موسیقی، بازی کامپیوتری یا تماشای یک فیلم. اما وقتی نوبت به درس خواندن و مطالعه کردن می‌رسد، اوضاع کمی متفاوت است؛ زیرا برای بسیاری از افراد، مطالعه وظیفه‌ای اجباری است و لذتی به همراه ندارد و موضوعات مورد‌مطالعه برایشان خسته‌کننده، دشوار و غیر جذاب است. بنابراین مغز در چنین زمانی به سرعت از یک شاخه به شاخه دیگر می‌پرد و قادر به افزایش تمرکز نخواهد بود. نگرانی‌ها و دغدغه‌های مختلف به فرد هجوم می‌آورند و پیش از آن که متوجه شود، عوامل حواس‌پرتی خارجی، توجه او را به خود جلب خواهند کرد.

در ادامه به معرفی تکنیک‌هایی می‌پردازیم که به دانش‌آموزان و دانشجویان در دستیابی به تمرکز ذهن برای درس خواندن کمک می‌کنند و تاثیری عملی در رسیدن آنان به موفقیت خواهند داشت.

انجام دو نوع مختلف مراقبه

متاسفانه بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجویان از انجام مدیتیشن طفره می‌روند و فکر می‌کنند که مراقبه کردن کار جذابی نیست؛ اما اگر تصمیم جدی برای افزایش تمرکز ذهن برای درس خواندن دارید و می‌خواهید سطح تمرکز خود را بالاتر ببرید، چاره‌ای جز مراقبه کردن ندارید. مسلما اگر عاقل باشید، هرگز به سادگی از قدرتمندترین ابزار موجود برای افزایش تمرکز ذهن خود صرف نظر نخواهید کرد. مدیتیشن مغز شما را به گونه‌ای آموزش می‌دهد که در آن واحد بتوانید فقط روی موضوع مورد نظر خود تمرکز کنید. این نوع تمرکز دقیقا چیزی است که هنگام درس خواندن یا مطالعه کردن به آن نیاز دارید.

به منظور تقویت تمرکز ذهن برای درس خواندن، می‌توانید از دو نوع مختلف مراقبه بهره ببرید:

رویکرد اول شامل یک جلسه مدیتیشن کوتاه پیش از شروع مطالعه است. این نوع مراقبه به شما کمک می‌کند ذهن خود را آرام کنید و خود را از شر افکار منحرف‌کننده ذهنتان خلاص کنید. کافی است هر بار پیش از مطالعه چند دقیقه وقت صرف کنید، چشمانتان را ببندید و سعی کنید کلیه افکارتان را خاموش کنید. این کار مطمئنا در ابتدا دشوار خواهد بود؛ اما اگر به تمرین کردن ادامه دهید، به سرعت متوجه تغییرات عظیمی خواهید شد.

رویکرد دوم به منظور افزایش مهارت کلی تمرکز از طریق مدیتیشن طراحی شده است. می‌توانید این روش را هر روز، به عنوان مثال نیم ساعت پیش از خواب انجام دهید.

مراقبه نیاز به تمرین مستمر دارد؛ اما اگر در این کار پشتکار داشته باشید، به زودی تمرکز ذهنتان هنگام درس خواندن عمیق‌تر و طولانی‌تر خواهد شد.

نیروی اراده خود را تربیت کنید و آن را تحت کنترل خود درآورید

یکی دیگر از مشکلات عمده دانش‌آموزان و دانشجویان هنگام درس خواندن این است که باید برای شروع مطالعه به خود انگیزه دهند. از نظر بسیاری از آنان، این مرحله یک مانع بزرگ به حساب می‌آید. هر بار که با این مسئله روبه‌رو شدید، سعی کنید به آن فکر نکنید. در عوض خود را مجبور کنید که کتاب‌ها و منابع درسی خود را به محل مطالعه خود ببرید، پشت میزتان بنشینید و شروع به درس خواندن کنید. وقتی بر این مشکل غلبه کردید، مساله بعدی که با آن روبه‌رو خواهید شد، نداشتن اراده کافی برای ادامه دادن مطالعه است. فقدان قدرت اراده در این زمان باعث می‌شود ذهن شما انواع عوامل حواس‌پرتی و افکار غیر‌مرتبط را به سوی خود دعوت کند که منجر به کاهش توانایی شما در تمرکز ذهن برای درس خواندن خواهد شد.

اگر ذهن شما آنقدر قدرتمند نباشد که به درس خواندن ادامه دهد، شروع به پرسه زدن در اطراف می‌کند؛ به دنبال بهانه‌هایی برای توقف مطالعه می‌گردد و هر فعالیت دیگری به نظرتان بسیار جذاب‌تر از درس خواندن خواهد بود، حتی شمردن گل‌های قالی! ذهنتان شروع به داستان‌پردازی و خیال‌بافی می‌کند و تمرکزتان را از دست خواهید داد.

چیزی که برای غلبه بر این معضل نیاز دارید، مقدار زیادی نیروی اراده است؛ یعنی قدرت ذهنی برای ادامه مطالعه. اما این قدرت اراده باید تربیت شود و توسعه یابد تا تمرکز ذهن برای درس خواندن بالا برود. درس خواندن فرصت بسیار خوبی برای تربیت این نوع قدرت ذهنی است.

هنگام درس خواندن با افکار منحرف‌کننده گوناگونی مواجه می‌شوید که سعی می‌کنند شما را از مطالعه دور کنند. هرگاه چنین فکری در ذهنتان پدید آمد، تلاش کنید از ماهیت انحرافی آن آگاه شوید، آن را پردازش و رهایش کنید. اجازه ندهید این فکر خاص به ذهن شما هجوم آورد. خود را در آن غرق نکنید. در عوض فقط آن را مشاهده کنید و اجازه دهید از ذهن شما بگذرد.

درست در لحظه‌ای که یک عامل حواس‌پرتی را در ذهن خود شناسایی کردید، تمرکز خود را به مطالعه بازگردانید. یک عادت ذهنی در خود ایجاد کنید که ابتدا عامل حواس‌پرتی را نادیده گرفته و سپس تمرکز خود را روی مطالعه تشدید کنید.

در ضمن باید بدانید قدرت اراده که کلید متمرکز ماندن روی کارها است، در صورت وجود استرس از بین می‌رود. مدیریت استرس از طریق متدهای آرامش‌بخش، به حفظ تمرکز شما در سطحی بالا کمک می‌کند.

یک پاسخ به “تکنیک‌های دستیابی به تمرکز ذهن برای درس خواندن”

  1. محمدطاهرابادی گفت:

    باعرض سلام :تشکر فراوان دارم از شما بابت مطالب مفید وکاربردی موجود درسایت مطالعه شریف .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *