تکنیک کاربردی برای افزایش خلاقیت
رشد فردی و موفقیت

۲۳ تکنیک کاربردی برای افزایش خلاقیت + پیشرفته

[تعداد: 1    میانگین: 5/5]

خلاقیت، عموماً به‌صورت فرآیند تولید چیزی جدید و ارزشمند، تعریف می‌شود. مهارت یافتن راه‌حل‌های جدید برای مشکلات، یکی دیگر از تعاریف خلاقیت است. این مهارت محدود به هنرمندان، نوازندگان و نویسندگان نیست بلکه یک مهارت مفید برای افراد در همه‌ی جنبه‌های زندگی است. اگر قصد دارید میزان کارهای خلاقانه خود را افزایش دهید، راهنمایی‌های این مقاله می‌تواند به شما کمک کند. بهتر است با اصلاح نگرش خود به مقوله هنر و خلاقیت، شروع کنید.

خلاقیت نیروی حاکم بر کل بشریت و عملکرد ذاتی ذهن است. بنابراین به‌طور ذاتی شما قابلیت خلاق بودن را دارید. محققان معتقدند دو مانع وجود دارد که می‌توانند خلاقیت شما را محدود کنند: یک مانع داخلی که تخیل و الهام شما را محدود می‌کند و یک مانع خارجی که اظهار و ارائه خلاقیت را محدود می‌نماید. باور این ‌نکته که خلاقیت بیشتر یک مهارت است تا یک ویژگی شخصیتی، باعث می‌شود برای توسعه و پرورش آن دست ‌به اقدام و تلاش بزنیم و در پی برطرف کردن موانع بروز آن باشیم.
اکثر ما کارهای خلاقانه را درک و شناسایی می‌کنیم. به این معنا که قادر به تشخیص یک نقاشی خوب یا یک کتاب منحصربه‌فرد هستیم. از طرفی همه ما نوعی از خلاقیت در وجود خود داریم. ممکن است همه نتوانند یک دستور پخت غذای نوآورانه، بنویسند یا یک نت موسیقی جدید بنوازند ولی هر شخص در یک یا چند زمینه قابلیت متمایز شدن و نوآور بودن را دارد.

افزایش خلاقیت

افزایش خلاقیت

خلاق‌ترین افراد در این سیاره اعتراف می‌کنند که نتایج کسب‌شده توسط آن‌ها، حاصل ۱۰درصد استعداد و نوآوری ذاتی و ۹۰درصد سخت‌کوشی و تلاش بوده است. راه‌های زیادی برای افزایش خلاقیت وجود دارد. برخی از آن‌ها آسان هستند و می‌توان هرروز به تمرین آن‌ها پرداخت. برخی دیگر دشوارتر بوده و نیاز به زمان زیادتر و تلاش و اراده‌ی قوی‌تری برای تمرین دارند. شما مجبور نیستید تمام آن‌ها را امتحان کنید. کافی است روش‌هایی که الگوهای رفتاری شما به کار می‌گیرند را برای تمرین روزانه، شناسایی و گزینش کنید. الگوهای رفتاری همان اشخاصی هستند که در زندگی الهام‌بخش شما بوده و به‌نوعی شما قصد تکرار موفقیت‌های آن‌ها را دارید.

در این مقاله قصد داریم به توضیح ۲۳ تکنیک کاربردی برای افزایش خلاقیت بپردازیم. همان‌طور که قبلاً عنوان شد این روش‌ها در دو دسته آسان و دشوار جای می‌گیرند. در بخش راهکارهای آسان در هریک از موارد، تکنیک‌های ساده اما بسیار مؤثری وجود دارد که می‌توانید از آن برای افزایش خلاقیت خود استفاده کنید. روش‌های دشوارتر را می‌توان در مراحل پیشرفته‌تر رشد نوآوری استفاده کرد. این راه‌ها برای افرادی مناسب است که شیوه‌های معمول را به کار بسته و آن‌ها را به بخشی از برنامه روزانه خود تبدیل کرده‌اند و اکنون به دنبال روش‌های جدید برای رشد بیشتر خلاقیت خود هستند. سرفصل های عنوان شده در این مقاله عبارت اند از:

  •  ۱۲ روش کاربردی آسان و اولیه برای افزایش خلاقیت
  • ۱۱ روش ثانویه برای افزایش خلاقیت در مرحله پیشرفته

۱۲ تکنیک کاربردی آسان و اولیه برای افزایش خلاقیت

در این بخش به توضیح ۱۲ تکنیک ساده برای افزایش کارهای خلاقانه می‌پردازیم تا با اجرای آن‌ها بخش نوآور ذهن خود را فعال نمایید:

افزایش خلاقیت

افزایش خلاقیت

۱- به تعهد خود نسبت به افزایش خلاقیت فردی پایبند باشید

اولین قدم این‌ است ‌که تلاش برای توسعه‌ی توانایی‌های خلاقانه را جزء برنامه روزانه خود به‌طور مستمر قرارداده و به این برنامه متعهد باشید.

۲- کنجکاو باشید

یکی از روش‌های رایج برای ایجاد خلاقیت کنجکاوی است. تابه‌حال به کودکان و میزان کنجکاوی آن‌ها دقت کرده‌اید؟ ازآنجاکه بچه‌ها به دنبال یادگیری و شناخت دنیای پیرامون خود هستند، به‌طور مکرر سؤال می‌پرسند و برای شنیدن پاسخ‌ها اشتیاق دارند. آن‌ها می‌خواهند به معنای واقعی کلمه همه‌چیز را بدانند. خلاقیت برای کودکان امری طبیعی بوده و تا سنین مشخصی سیر افزایشی دارد. این تشنگی برای دانش به همراه رشد سنی کم‌کم ناپدید می‌شود، اما می‌توان با فعال نگه‌داشتن حس کنجکاوی از این نابودی جلوگیری کرد. بنابراین زمانی که در مورد چیزی کنجکاو هستید، به خودتان پاداش دهید. کنجکاوی فرصتی برای کشف موضوعات جدید و نوآورانه است.

افزایش خلاقیت :کنجکاو باشید

افزایش خلاقیت :کنجکاو باشید

۳- اعتمادبه‌نفس خود را بالا ببرید

ایمان نداشتن به توانایی‌های شخصیتان منجر به سرکوب خلاقیت می‌شود. به همین دلیل اعتمادبه‌نفس مقوله‌ای بسیار مهم است. توجه داشته‌ باشید درازای هر پیشرفتی که انجام داده‌اید، از تلاش‌های خود قدردانی کرده و همیشه به دنبال راهی برای پاداش به نوآوری‌های خود باشید.

۴- غلبه بر نگرش منفی‌گرایانه

بر اساس یک مطالعه که در سال ۲۰۰۶ در مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شد، نگرش‌های مثبت می‌تواند توانایی شما را در انجام کارهای خلاقانه افزایش دهد. به گفته‌ی دکتر آدام اندرسون، نویسنده‌ی ارشد این مقاله، اگر قصد دارید کاری را انجام‌ دهید که نیاز به هنر و خلاقیت دارد، باید در مکان یا محیطی قرار بگیرید که با نگرش و افکار مثبت احاطه ‌شده است.

۵- با ترس از شکست مبارزه کنید

ترس از ناکامی در دستیابی به نتایج مورد انتظار می‌تواند مراحل پیشرفت شما را مختل کند. هر زمان که با این نوع احساس محاصره شدید، به خودتان یادآوری کنید که اشتباهات صرفاً بخشی از روند کار هستند. افکار منفی یا خود انتقادی ممکن است توانایی شما را برای ایجاد مهارت‌های خلاقانه از بین ببرد.

افزایش خلاقیت : با ترس از شکست مبارزه کنید

افزایش خلاقیت : با ترس از شکست مبارزه کنید

۶- خیال‌پردازی کنید

انسان یک توانایی منحصربه‌فرد به نام ذهن سیال دارد. خیال‌پردازی وظیفه این بخش از ذهن است. انسان‌های خیال‌پرداز اغلب افراد خلاقی هستند که ایده‌های بدیع را در تاریخ بشریت به ثبت رسانده‌اند. در فعالیت‌های روزمره به‌جای تماشای تلویزیون در خانه یا گوش کردن به موزیک هنگام ورزش صبحگاهی، به تخیل در مورد موضوعات مختلف بپردازید.

کنجکاوی، داشتن اعتمادبه‌نفس، خیال‌پردازی و مبارزه با نگرش‌های منفی از سری راهکارهای مؤثر در تقویت مهارت خلاقیت بوده که استمرار بر انجام آن‌ها، توانایی انجام کارهای خلاقانه را افزایش خواهد داد.

افزایش خلاقیت : خیال‌پردازی کنید

افزایش خلاقیت : خیال‌پردازی کنید

۷- به‌وسیله نوشتن افکار و ایده‌های خود را ثبت کنید

یکی‌ دیگر از روش‌های قدرتمند که نوآوری را افزایش می‌دهد، عمل ثبت افکار شماست که می‌تواند خلاقیت را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. این کار چندین مزیت دارد. نوشتن، در درجه‌ی اول، تفکر شما را بهبود می‌بخشد و شما را تشویق می‌کند تا در مورد مشکلات خود، مسائل مربوط به کار یا مفاهیم مختلف بیشتر فکر کنید و هنگامی‌که شما عمیق فکر می‌کنید، ایده‌های جدید ایجاد و متولد می‌شوند. این ایده‌ها در ابتدا ساده هستند، اما همان‌طور که به نوشتن ادامه می‌دهید، پیچیده‌تر و کارآمدتر می‌شوند. مزیت دوم این است که نتایج منعکس‌شده از نوشته‌ها به شما درک عمیق‌تری از مسائل داده و به رشد نوآوری کمک خواهد کرد. اینکه چه چیزی بنویسید اصلاً مهم نیست چراکه هر نوعی از نوشتن می‌تواند مهارت شما را در انجام کارهای خلاقانه افزایش دهد. یک راه ساده برای شروع این است که عادت روزنامه‌نگاری یا ثبت اخبار را در خود به ‌وجود آورید. همچنین می‌توانید نوشتن یک رمان یا داستان کوتاه را آغازانید. وبلاگ نویسی راه‌حل دیگری است که با آن می‌توانید از طریق پست‌های وبلاگ و مقالات، دانش و ایده‌های خود را با خوانندگان به اشتراک بگذارید.

۸- نقشه‌ی ذهنی ترسیم کنید

نقشه‌ی ذهنی یک روش عالی برای اتصال ایده‌ها و پاسخ‌های نوآورانه به سؤالات است. نحوه‌ی کار به ‌این ‌صورت است که یک کلمه را به‌عنوان موضوع مرکزی در نقشه‌ی ذهنی می‌نویسیم. سپس، اصطلاحات و ایده‌های مربوط ‌به آن را در اطرافش نوشته و با خطوط به آن اتصال می‌دهیم. هر یک از ایده‌های ثبت‌شده به‌عنوان کلمه‌های مرکزی بعدی قابلیت اتصال به یک مجموعه ایده و اصطلاح را دارند که ادامه این روند موجب یک طوفان مغزی کتبی می‌شود. نقشه حاصل به علت شباهت به شاخه‌های درخت، با نام درخت ایده نیز شناخته ‌می‌شود.

افزایش خلاقیت : نقشه‌ی ذهنی

افزایش خلاقیت : نقشه‌ی ذهنی

۹- خواب کامل شبانه بسیار پراهمیت است

استراحت خوب شبانه برای پرورش هنر و خلاقیت و افزایش آگاهی بصری ضروری است. استراحت خوب به عملکرد ذهن با ظرفیت کامل کمک می‌کند و باعث می‌شود که شما در طول روز فعالیت‌های خلاقانه بیشتری داشته ‌باشید.

۱۰- خود را در معرض طوفان‌های مغزی قرار دهید

طوفان مغزی یک روش معمول و قدیمی در دستیابی به ایده‌های جدید است، اما همچنان می‌تواند یک ابزار قدرتمند برای توسعه خلاقیت شما باشد. هدف این‌ است که در طول یک دوره‌ی زمانی نسبتاً کوتاه، ایده‌های زیادی ایجاد کنیم.

۱۱-باور داشته‌اشید که اکثر مسائل دارای راه‌حل‌های چندگانه هستند

زمانی که با یک مشکل روبرو شدید، سعی کنید راه‌حل‌های مختلفی برای آن پیدا کنید. به‌جای انتخاب ساده‌ترین راه که از اولین ایده به ذهن شما می‌رسد، وقت خود را برای فکر کردن به راه‌های ممکن دیگر، اختصاص دهید. این فعالیت ساده، یک روش عالی برای ساخت مهارت حل مسئله و مهارت تفکر خلاق است.

افزایش خلاقیت

افزایش خلاقیت

۱۲- اوقات بیشتری را به بازی‌های ویدئویی و کامپیوتری اختصاص دهید

شاید شنیدن این حقیقت عجیب به نظر برسد ولی در تحقیقی که توسط محققان دانشگاه ایالتی میشیگان انجام شده است ثابت‌شده که بین انجام بازی‌های ویدئویی و افزایش خلاقیت ارتباط مستقیم وجود دارد. آن‌ها تقریباً ۵۰۰ کودک ۱۲ ساله را موردبررسی قراردادند و دریافتند بچه‌هایی که بیشتر بازی‌های ویدئویی انجام می‌دادند، نوآوری بیشتری در انجام وظایف مختلف داشتند. اما چگونه ممکن است بازی‌های ویدئویی موجب رشد خلاقیت برای کودکان شود؟ این بازی‌ها دارای اثرات زیر بوده و مهارت‌های نام‌برده شده را تقویت می‌کنند: مهارت‌های تصور و تجسم سه‌بعدی یا فضایی، پردازش عصبی و حسی بهتر، تغییرات مغزی مثبت که منجر به تغییرات رفتاری می‌شود، مهارت‌های حل مسئله، مهارت‌های اجتماعی بهتر، اعتمادبه‌نفس، انگیزه پیشرفت

بنابراین اختصاص زمان بیشتر به بازی‌های ویدئویی یا کامپیوتری منجر به کارهای خلاقانه بیشتر خواهد شد. در مراکز پرورش و نگهداری از بچه‌ها برای افزایش مقوله خلاقیت برای کودکان اتاق‌هایی مخصوص بازی‌های ویدئویی در نظر گرفته‌ می شود.

۱۱ تکنیک ثانویه برای افزایش خلاقیت در مرحله پیشرفته

در این بخش به توضیح ۱۲ روش ثانویه برای افزایش خلاقیت می‌پردازیم تا با اجرای آن‌ها بخش نوآور ذهن خود را فعال نگه‌دارید:

۱- خودتان را با کارها و عادات جدید به چالش بکشید

هنگامی‌که شما برخی‌ای مهارت‌های خلاقیت را توسعه دادید، درگیری در چالش مداوم، جهت حفظ این مهارت‌ها، اهمیت می‌یابد. بنابراین سعی کنید چیزهای جدید را تجربه کنید و کارها را با روش‌های جدید انجام دهید. از راهکارهای گذشته خود برای تعامل با مسائل و دنیای پیرامون اجتناب کنید تا ذهنتان همواره درگیر چالش خلق، و نوآوری باشد.

تکرار کارها و عادات قدیمی، ذهن را درگیر چالش حل مسئله‌های جدید نمی‌کند. بهتر است برای موضوعات مختلف راهکارهای تازه‌ای را استفاده کنید و تجربه ذهن را در جهت خلق، و نوآوری بالا ببرید.

۲- پذیرای ریسک باشید

هنگامی‌که به تقویت مهارت‌های خلاقانه خود می‌پردازد، تلاش‌های شما ممکن است هر بار به موفقیت منجر نشود، شما در حین پرورش استعدادهای خلاقانه‌ی خود مهارت‌هایی را ایجاد می‌کنید که به شما در آینده کمک خواهند کرد. پس ریسک عدم موفقیت در دفعات متعدد را پذیرفته و ناامید نشوید.

افزایش خلاقیت : پذیرای ریسک باشید

افزایش خلاقیت : پذیرای ریسک باشید

۳- در این زمینه یک کارشناس ماهر شوید

یکی از بهترین روش‌های رشد خلاقیت، تبدیل‌شدن به یک متخصص در این زمینه است. با داشتن درک و دانش غنی از موضوع، به شکل بهتری می‌توانید راه‌حل‌های نوین برای مسائل پیدا کنید. به این معنا که تا جایی که می‌توانید در مورد راهکارهای رشد نوآوری مطالعه و تحقیق کنید.

۴- اختصاص زمان برای کارهای خلاقانه

اگر زمانی برای توسعه‌ی استعدادهای خلاقانه‌ی خود اختصاص نداده ‌باشید، نمی‌توانید به این مهم دست‌یابید. دقت کنید که رعایت یک برنامه منظم روزانه که در آن زمانی برای رشد و افزایش نوآوری در نظر گرفته‌ شده است یکی از شروط مهم پرورش این استعداد است.

۵- یک مجله خلاقیت برای خود بسازید

شروع به ساخت و طراحی یک مجله برای دنبال کردن فرایند کارهای خلاقانه خود کنید تا بتوانید به پیگیری ایده‌های تولیدی و رصد مسیر تحول و تکامل آن‌ها بپردازید. مجله یک روش عالی برای بازتاب آن چیزی است که شما تابه‌حال انجام داده‌اید. یکی از مزیت‌های آن جلوگیری از دوباره‌کاری و تداخل ایده‌های نوآورانه شماست.

افزایش خلاقیت: مجله خلاقیت

افزایش خلاقیت: مجله خلاقیت

۶- تکنیک شش کلاه تفکر را امتحان کنید

مدل «شش کلاه تفکر» بیانگر شیوه‌ی نگاه کردن به یک مشکل از شش دیدگاه متفاوت است. با انجام این مدل، می‌توانید ایده‌های بیشتری تولید کنید، زیرا ممکن است شما تنها از یک یا دو دیدگاه به وضعیت نگاه کرده ‌باشید. دید محدود خلاقیت را محدود می‌کند. هریک از کلاه‌های خیالی در این روش نماد تفکر به شیوه‌ای خاص هستند که در زیر توضیح داده شده است.

۱- کلاه قرمز

وضعیت را ازنظر احساسی بررسی کنید. احساسات شما به شما چه می‌گوید؟

۲- کلاه سفید

وضعیت را به‌صورت عینی نگاه کنید. حقایق چه هستند؟ اعداد و ارقام به شما چه می‌گویند؟

۳- کلاه زرد

از دیدگاه مثبت استفاده کنید. کدام عناصر راه‌حل کارایی خواهند داشت؟

۴- کلاه سیاه

از دیدگاه منفی استفاده کنید. کدام عناصر راه‌حل، به‌درستی کار نمی‌کند؟

۵- کلاه سبز

خلاقانه فکر کنید. ایده‌های جایگزین چه هستند؟

۶- کلاه آبی

به‌طور گسترده فکر کنید بهترین راه‌حل کلی چیست؟
تنها کاری که هنگام استفاده از روش شش کلاه باید انجام دهید تفکر به شیوه‌ای است که کلاه موردنظر الزام می‌کند. نکته مهم این است که هیچ‌وقت نمی‌توان از دو کلاه به‌طور هم‌زمان استفاده کرد.

۷- به دنبال منابع الهام‌بخش باشید

منابع الهام‌بخش به شما ایده‌های جدید و انگیزه می‌دهند تا پاسخ‌های منحصربه‌فردی برای سؤالات ایجاد کنید. یک کتاب بخوانید، از یک موزه بازدید کنید، به موسیقی موردعلاقه‌ی خود گوش دهید یا در یک بحث جالب با یک دوست شرکت کنید. منابع الهام‌بخش بهترین راهکار برای رشد هنر و خلاقیت هستند.

۸- تکنیک گلوله برفی را امتحان کنید

اگر یک ایده برای کار فعلی شما مناسب نیست، آن را کنار بگذارید تا بعداً از آن در یک پروژه دیگر استفاده کنید. ایده‌هایی که برای حل یک مسئله ناکارآمد به نظر می‌رسند ممکن است کلید قفل مشکل دیگری باشند.

۹- یک زبان خارجی جدید یاد بگیرید

یادگیری یک زبان خارجی نیاز به تلاشی طولانی و اغلب دشوار دارد. دانستن زبان‌های خارجی افق‌های دید شما را گسترش می‌دهد و شما را خلاق‌تر می‌سازند. مطالعه اثرات یادگیری زبان خارجی بر خلاقیت ثابت می‌کند که تسلط بر زبان خارجی چهار مؤلفه‌ی توانایی تفکر واگرا، یعنی استعداد، توانایی، مهارت بالقوه و انعطاف‌پذیری را افزایش می‌دهد.

افزایش خلاقیت

افزایش خلاقیت

۱۰- داستان‌های تخیلی بخوانید

ذهن در تلاش است معنی هر تجربه‌ای را درک کند. با درک این تجارب هر بار یک روزنه از هنر و خلاقیت در ذهن تولید و فعال می‌شود. مشکل اینجاست که تجربیات بشر در طول دوره‌ی زندگی محدود به نحوه‌ی زندگی او بوده و به‌اندازه کافی تعدد و تنوع ندارند تا منجر به رشد نوآوری در ذهن شوند. خواندن داستان‌های تخیلی به ما اجازه می‌دهد به‌وسیله‌ی همزادپنداری با قهرمان داستان تمام وقایع را تجربه کنیم. متن این نوع از داستان‌ها مملو از اقدامات بی‌قاعده و حوادثی است که ما را به سمت مفاهیم، حقایق و ارزش‌های موجود سوق می‌دهد. غوطه‌ور شدن در این داستان‌ها مغز را به تفکر عمیق وادار کرده و بخش خلاقیت را تحریک می‌کند. «ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» اثر لوئیس کارول، «مسخ» نوشته‌ی فرانتس کافکا و «یک سری از رویدادهای تأسف‌بار» اثر لمونی اسنیکت رمان‌هایی با موضوعات تخیلی هستند که نتایج توضیح داده‌شده را حاصل می‌کنند.

۱۱- تمرین یوگا را در برنامه‌ی روزانه خود بگنجانید

این ورزش ذهن، بدن و روح شما را برای انجام فعالیت‌های روزانه متمرکز خواهد کرد. یوگا یک راه عالی برای تقویت مهارت انجام کارهای خلاقانه به‌وسیله‌ی پاک کردن تضادها از ذهن شماست. تضادهای فکری و ناهماهنگی‌ها به‌وسیله‌ی این ورزش تبدیل به تمرکز و هماهنگی می‌شوند.

هرکدام از موارد فوق به‌نوبه‌ی خود به ایجاد و پرورش خلاقیت ذهن کمک می‌کنند. نکته مهم پایبندی به اجرای ممتد این تمرین‌ها به‌صورت روزانه است. خلاقیت مهارتی است که با ممارست و تلاش برای تقویت آن، در مدت‌زمان کوتاهی شروع به تعالی و رشد می‌کند. به‌طوری‌که تغییرات را در رفتار تعاملی خود با محیط پیرامون و افراد حس خواهید کرد. بنابراین بدون فوت وقت شروع به استفاده از این راهکارها کرده و با گروه آسان‌تر تمرین‌ها را آغاز کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *