مدیتیشن؛ داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس

تقویت حافظه و تمرکز حواس همواره یکی از دغدغه­‌های افرادی است که وقت زیادی را در زندگی صرف مطالعه و کارهای فکری سنگین می‌نمایند. بی­‌شک یافتن یک داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس می‌­تواند کمک بسیار بزرگی به زندگی علمی و حرفه‌ای چنین افرادی نماید. محققان روش­‌های مختلفی را در این زمینه ارائه کرده­‌اند که هر یک می­‌توانند تا حدی در بهبود حافظه و تمرکز موثر واقع گردند. یکی از محبوب‌ترین و قدرتمندترین روش‌­ها انجام روزانه مدیتیشن یا همان مراقبه است.

مدیتیشن و حافظه به طرز شگفت‌انگیزی با یکدیگر در ارتباط هستند. تحقیقات نشان می­‌دهند که مدیتیشن ساختار فیزیکی مغز را به شیوه­‌های مثبت جالب توجهی تغییر می­‌دهد، از جمله تقویت حافظه و تمرکز حواس و دقت. می­‌توان از مدیتیشن به عنوان داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس نام برد، بی آن که عوارض جانبی داروهای شیمیایی را بر بدن بر جای گذارد.

طبق نظر محققان، انجام مراقبه روزانه به مدت حتی بیست دقیقه می­‌تواند کارایی فرد را در تست­‌های حافظه و تمرکز افزایش دهد.

در جریان یک تحقیق علمی، محققان در بیمارستان عمومی ماساچوست در بوستون نشان دادند که انجام مراقبه منظم باعث ضخیم شدن غشاء مغزی انسان می­‌شود. مراقبه سایز رگ­‌های مغز و گردش خون در منطقه را افزایش می‌­دهد که منجر به ضخامت غشاء مغزی می­‌گردد. قشر بیرونی مغز مسئول عملکردهای فکری سطح بالاتر مانند تمرکز، یادگیری و حافظه است، بنابراین این کشف بسیار حیرت ­انگیزی می­‌باشد. طبق نظر محققان، انجام مراقبه روزانه به مدت حتی بیست دقیقه می­‌تواند کارایی فرد را در تست­‌های حافظه و تمرکز افزایش دهد.

همچنین بخوانید :  بهترین تمرین‌های افزایش تمرکز حواس!

یکی از محققین این مطالعه می­‌گوید با انجام مراقبه، انسان غشاء مغزی خود را ورزش می‌­دهد و باعث بزرگ شدن آن می­‌شود. این یافته مشابه تحقیقاتی است که نشان می‌­دهند غشاء مغزی موسیقی­‌دان­­‌ها، ورزشکاران و زبان‌شناسان خبره در نواحی مرتبط ضخیم‌تر از افراد عادی است و ثابت می‌­کند که مرتاض‌ها فقط در گوشه‌ای نمی­‌نشینند، بدون این که کاری انجام دهند.

مدیتیشن؛ داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس

تکنیک‌های مدیتیشن برای افزایش تمرکز

چند مورد از تکنیک‌های مدیتیشن که برای افزایش تمرکز ذهن استفاده می‌شود عبارت‌اند از:

۱- دست‌های خود را محکم نگه داشته و سپس باز کنید: ابتدا دست‌های خود را محکم نگه دارید؛ نفس عمیق بکشید، تا ۲۰ بشمارید و سپس آن‌ها را باز کنید. از تمام تمرکز خود برای پیدا کردن احساس آرامش استفاده کنید. اگر این کار را چند بار پشت سر هم انجام دهید، در انجام کارهای خود تمرکز بیشتری پیدا می‌کنید و احساس آرامش می‌کنید. این تمرین بسیار ساده است و در هر زمان و هر مکان می‌توان از آن استفاده کرد.

۲- تمرکز بر یک موضوع خاص: یک شیء مانند درخت، ابر و… که در میدان دید شما قرار دارد را انتخاب کنید و با دقت به آن نگاه کنید. اگر در طبیعت نیستید می‌توانید به یک شمع روشن نگاه کنید. این کار باعث افزایش تمرکز و ایجاد حس آرامش در شما می‌شود.

۳- به موسیقی گوش کنید: موسیقی مورد علاقه خود را پخش کنید و به آن گوش دهید. یک قلم و کاغذ بردارید و در آن یادداشت کنید که این آهنگ از لحاظ روحی شما را کجا می‌برد؛ چه احساسی در شما ایجاد می‌کند و چه خاطراتی را برای شما یادآوری می‌کند. گوش دادن به موسیقی‌های بی‌کلام نیز مفید است؛ زیرا هنگام گوش دادن به آن، قسمتی از مغز که مسئول کشف، تشخیص و ترجمه لغات است، فعالیتی نمی‌کند. این کار کمک می‌کند به جای فکر کردن به مشکلات روزانه، فقط بر آهنگ تمرکز کنید.

دانشمندان معتقدند رایحه درمانی باعث افزایش تمرکز می‌شود و  استرس را نیز کاهش می‌دهد.

۴- از حس بویایی خود استفاده کنید: چیزی مانند دانه قهوه، عود و… که رایحه تندی دارد انتخاب کنید و سعی کنید بر رایحه آن تمرکز کنید. آیا این رایحه باعث ایجاد حس خاصی در شما می‌شود؟ آیا خاطره خاصی را برای شما زنده می‌کند؟ فکر کردن به این موارد باعث می‌شود ذهن شما بیشتر بر آن رایحه تمرکز کند. علاوه بر این موارد دانشمندان معتقدند رایحه درمانی باعث کاهش استرس افراد نیز می شود.

۵- از طعم‌ها استفاده کنید: می‌توانید یک تکه یخ، کمی شکلات، نعنا و… را در دهان خود بگذارید و بر حسی که در شما ایجاد می‌کند تمرکز کنید. برای مثال زمانی که آن را می‌جوید یا می‌بلعید، چه حسی دارید؟ می‌توانید این کار را در وعده‌های غذایی خود تکرار کنید. بهتر است به جای اینکه غذای خود را مقابل تلویزیون میل کنید یا با دیگران حرف بزنید، در محلی ساکت نشسته و با تمرکز بر هر لقمه، به آرامی غذای خود را میل کنید. استفاده از این روش علاوه بر ایجاد تمرکز، باعث کاهش استرس و لاغری نیز می‌شود.

۶- بر صدای نفس‌های خود تمرکز کنید: یک تکه پنبه یا گوش‌گیر را داخل گوش خود قرار دهید تا صدای تنفس خود را بهتر بشنوید. چشمان خود را ببندید و بر صدای تنفس خود تمرکز کنید تا استرس شما کم شود. 

۷- پیاده‌روی کنید: بهتر است کمی تنها باشید و در طبیعت قدم بزنید. هم‌زمان می‌توانید به یک موسیقی ملایم نیز گوش کنید. ابتدا به آرامی قدم بردارید و به پاهای خود نگاه کنید تا هر قدم خود را ببینید. سعی کنید تمام سطوحی را که روی آن قدم می‌زنید حس کنید تا با این کار به آرامش می‌رسید.

۸- حمام کنید: حمام کردن یکی از راه‌های آرامش‌بخش است. می‌توانید وان خود را از آب گرم پر کنید و به آن روغن یا حباب‌های معطر اضافه کنید؛ چراغ‌ها را خاموش کنید و چند شمع روشن کنید. چند دقیقه بر بوهایی که حس می‌کنید تمرکز کنید و پس از آن بر آرامشی که آب گرم به ماهیچه‌های شما داده است تمرکز کنید؛ با این کار استرس شما کاهش پیدا می‌کند و به آرامش می‌رسید.

همچنین بخوانید :  تمرکز بر هدف از طریق تسلط بر امواج مغزی

استفاده از مدیتیشنت برای افزایش مرکزحواس

تحقیقات نشان می‌­دهند انجام مراقبه آگاهانه به مدت بیست دقیقه یا بیشتر در طول روز به بهبود تمرکز و دقت فرد کمک شایانی می‌­نماید.

همه می­‌توانند از مزایای مدیتیشن به عنوان داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس استفاده کنند

برای تقویت مغز از طریق مراقبه لازم نیست که مانند یک راهب در کوهستان زندگی کنید. تحقیقات علمی ثابت کرده‌­اند که مراقبه آگاهانه یا مراقبه درون­ بینی که در کشورهای غربی انجام می‌­شود، در افزایش ضخامت مغز و تقویت تمرکز موثر است.

شارون بگلی در کتاب خود با نام مغز خود را تربیت کنید، مغز خود را تغییر دهید، می­‌گوید: “آن گونه که از تحقیقات انجام شده بر روی راهب­‌های بودایی دریافتیم، یکی از مولفه­‌های مهم در تغییر مغز، فعال کردن قدرت ذهن و به ویژه توجه متمرکز است که همان تمرین آگاهی بودایی­‌هاست، تکنیکی که در دنیای غرب متداول شده و در دسترس همگان قرار دارد.”

تحقیقات بسیاری نشان می‌­دهند که انجام مراقبه آگاهانه به مدت بیست دقیقه یا بیشتر در طول روز به بهبود تمرکز و دقت فرد کمک شایانی می‌­نماید. تمرکز بر روی تنفس یا همان مراقبه آگاهانه یکی از آسان­‌ترین روش‌­های مدیتشن است. می­‌توانید این کار را با ده دقیقه در صبح و ده دقیقه پیش از خواب شروع کنید. هر بار که تمرکز خود را از دست می‌­دهید، مجددا بر روی تنفس خود تمرکز کنید و با این عمل، باعث ایجاد تمرکز و عمیق شدن آن شوید، دقیقا همان گونه که ماهیچه­‌ها با بلند کردن مکرر وزنه رشد کرده و تقویت می‌­شوند.

توجه متمرکز که با انجام مراقبه فعال می‌­شود، کاربردهای عملی فراوانی دارد. چه کسی مشتاق تمرکز بدون وقفه در هنگام کار کردن نیست؟ یا حتی در مدرسه؟ بدون شک بسیاری از افراد از یافتن یک داروی تقویت حافظه و تمرکز حواس استقبال شایانی می­‌کنند.

این مسئله توسط یک تحقیق علمی در دانشگاه واشنگتن به آزمایش گذاشته شد. شرکت ­کنندگان در این تحقیق در شرایط پر استرس موظف به انجام چند وظیفه به صورت همزمان شدند و باید مکررا به تلفن پاسخ داده، ایمیل چک کرده، تقویم­‌های‌شان را بروزرسانی کرده و پیامک ارسال می‌کردند. آن دسته از شرکت­ کنندگان که به صورت منظم مراقبه کرده بودند، عملکرد بسیار بهتری در تمرکز کردن و ادامه کار از خود نشان دادند.

این کشفیات درباره ارتباط میان مدیتیشن، حافظه و تمرکز بسیار مهیج هستند و اثبات کرده­‌اند که واقعا می­‌توان مغز را تغییر داده و تمرکز و قدرت آن را بیشتر نمود. وقتی یک مهارت جدید یاد می­‌گیرید، اطلاعاتی را حفظ کرده یا عادت جدیدی را به زندگی خود اضافه می­‌کنید، ارتباطات موجود در مغزتان تغییر می­‌کنند. البته این تغییرات یک شبه انجام نمی‌­پذیرند و باید به صورت مداوم و منظم بر روی آن کار کنید.

“مدیتیشن راهی برای ساکت کردن ذهن نیست، بلکه راهی است برای ورود به سکون و آرامشی که در وجود انسان قرار دارد و زیر پنجاه هزار فکری که روزانه به‌طور متوسط به ذهن او خطور می‌­کند، دفن شده است.”
دیپاک چاپرا

همچنین بخوانید :  تمرکز ذهن و روش‌های بهبود آن
به این نوشته امتیاز دهید
[تعداد: 7   میانگین: 4.4/5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *