ورزش ذهن چیست؟
تندخوانی و مهارت مطالعه

ورزش ذهن چیست؟

[تعداد: 23    میانگین: 3.1/5]

برای داشتن مغزی سالم و قدرتمند، تغذیه مناسب، مدیریت استرس، انجام ورزش فیزیکی و ورزش ذهن حیاتی هستند. حال می خواهیم بدانیم ورزش ذهن چه تفاوتی با فعالیت های ذهنی روزانه دارد. این مطلب را با مثالی درباره فعالیت فیزیکی توضیح می دهیم. تفاوت بارزی میان فعالیت فیزیکی و ورزش فیزیکی وجود دارد. هر بار که بدنمان را حرکت می دهیم یا یک فعالیت تفریحی انجام می دهیم که نیاز به حرکت بدن دارد، مثلا بیلیارد بازی می کنیم، یک فعالیت فیزیکی انجام می دهیم، اما ورزش فیزیکی، مثلا پیاده روی، یعنی فعالیت تکراری بخش های خاصی از بدن. با این که هم فعالیت فیزیکی و هم ورزش فیزیکی مزایایی برای بدن انسان دارند، ورزش فیزیکی باعث افزایش ظرفیت و قدرت عضلانی شده و کمک می کند فرد با بالا رفتن سن، اندام متناسبی داشته باشد.

به همین ترتیب، ورزش ذهن چیزی فراتر از فعالیت ذهنی است. هرگاه فرد در حال بیداری باشد، از رویابافی گرفته تا کتاب خواندن یا یادگیری یک زبان جدید، فعالیت ذهنی صورت می گیرد. اما ورزش ذهن شامل استفاده ساختاریافته تمرین ها یا تکنیک های شناختی است و هدف آن بهبود عملکردهای خاص ذهنی می باشد.

درک تفاوت میان فعالیت ذهنی و ورزش ذهن بسیار مهم است. به عنوان مثال، بسیاری از مردم تصور می کنند با حل کردن روزانه جدول، بهترین کار را برای مغز خود انجام می دهند. اما حقیقت این است که حل جدول کلمات متقاطع محدوده نسبتا کوچکی از مهارت های شناختی را به چالش می کشد و در نتیجه بخش محدودی از مغز را تحریک می کند. بر اساس نتایج تحقیقی که در سال ۱۹۹۹ انجام شد، کسب مهارت فرد در حل کردن جدول کلمات متقاطع، تاثیری بر بهبود عملکرد همگام با افزایش سن در کارهایی که نیاز به استفاده از لغات و استدلال دارند، ندارد.

حل کردن جدول کلمات متقاطع باعث ایجاد فعالیت ذهنی می شود اما ورزش ذهن به حساب نمی آید! این یافته علمی در واقع به کلید واژه “تنوع” در تربیت مغز اشاره می کند. انسان به ورزش های ذهنی چالش برانگیز متنوعی نیاز دارد تا کل مغز خود را تحریک کند. یعنی یک فعالیت خاص هر قدر هم که سخت و چالشی باشد، برای حفظ کارکرد مغز در سطحی بالا کافی نیست. حتی اگر هدف فرد بهبود عملکرد حافظه خود باشد، سایر عملکردهای مغزی نیز باید تحریک شوند تا فرد به هدف خود برسد. مثلا دقت و تمرکز برای داشتن حافظه ای قدرتمند ضروری هستند.

برنامه های آموزشی سیستماتیک مغز بهتر و موثرتر از فعالیت های ذهنی روزانه تصادفی می توانند منجر به تغییرات مغزی شوند. البته ترکیبی از هر دو می تواند ایده آل باشد. یادگیری یک مهارت پیچیده مانند نواختن پیانو به آموزش و توسعه بخش هایی از مغز کمک می کند. برنامه های آموزشی نیز می توانند به آموزش بخش های دیگر مغز منجر شوند.

مشخصه های ورزش ذهن

فعالیت های جدید و پیچیده، ورزش های ذهنی خوبی هستند. انجام انواع ورزش ذهن همان گونه به سلامت ذهنی فرد کمک می کند که انجام ورزش های فیزیکی به سلامت بدن او کمک می کند و همانطور که انجام ورزش های فیزیکی متنوع مانند ایروبیک، تمرینات قدرتی و کششی بهتر از انجام فقط یک ورزش است، انجام ورزش های ذهنی گوناگون نیز برای مغز بسیار بهتر است.

زندگی اکثر انسان ها از روتین های ثابتی تشکیل شده است که توسط ناخودآگاه انجام می شوند و به انرژی مغزی بسیار کمی احتیاج دارند. بدین صورت کار پیچیده ای مانند رانندگی با صرف تلاش ذهنی اندک انجام می شود و زندگی را آسان تر می کند اما در نتیجه مغز تحریک نمی شود و بر اثر انجام روتین های بیش از حد، کند و تنبل می شود، درست همان گونه که بدن انسان در فقدان فعالیت های فیزیکی، سست و بی حال می شود. تغییر دادن این روتین های روزانه کلید داشتن ذهنی سالم تر و قدرتمندتر است.

به عقیده متخصصان، ورزش ذهن دو مشخصه اصلی دارد تا بتواند مغز را به اندازه لازم تحریک کند:

  1. تازگی
  2. پیچیدگی

دکتر لارنس کاتز، عصب شناس سرشناس، انجام ورزش های ذهنی ای را توصیه می کند که از تمام حواس پنج گانه به روش های بدیع استفاده کرده و منجر به بهبود کارآیی مغز می شوند. به گفته این محقق، ضعف نیروی ذهنی معمولا بر اثر عدم ارتباط میان سلول های مغزی بوجود می آید، نه به دلیل از بین رفتن سلول های مغز. این امر بر اثر کاهش تعداد و پیچیدگی دندریت ها اتفاق می افتد (شاخه های سلول های عصبی). دکتر کاتز کشف کرد با انجام انواع مناسب ورزش های ذهنی، می توان ارتباطات دندریتی جدید در مغز به وجود آورد.

به گفته او، اکثر ورزش های ذهنی صرفا بر قوه بینایی تکیه دارند اما به منظور تمرین دادن کلیه قسمت های مغز باید از تمام حواس پنج گانه در ورزش های ذهنی به صورت غیر روتین بهره جست: قوه بینایی، شنوایی، لامسه، چشایی و بویایی. هر فعالیتی که جدید، تفریحی و چالش برانگیز باشد، می تواند به عنوان یک ورزش ذهن مناسب استفاده شود.

نویسنده تیم تولید محتوا

مطالعه شریف بزرگ‌ترین سایت آموزش آنلاین در حوزه‌های مدیریت فردی، مهارت‌های فوق ضروری تندخوانی، تقویت حافظه، آموزش زبان انگلیسی، روش مطالعه، تمرکز… از سال ۱۳۹۰ فعالیت می‌کند و افتخار همکاری با مجموعه ارزشمند جهاد دانشگاهی صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی شریف، نهاد کتابخانه‌های کل کشور، شهرداری تهران و صدها مجموعه دانشگاهی را در رزومه خو د دارد.

مطالب مرتبط با این موضوع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *